तारांबळ/करूया वंदन

झाली सुरवात जानेवारीत 

गेले पूर्ण जग हादरून 

एका वायरस कोरोनाने

महा मारीत केली गणती स्वतःची 

कोरोना आला कोठून ?
सर्व नजरा चीन कडे
खोकून शिंकून
हा हा हाकार उडाला
बघताबघता पसरला
जग व्यापून बसला

कधी जाणार? नाही माहित  .

शाळा बंद... बरे झाले!

मॉल बंद... आता कुठे फिरायचे?

होटेल बंद... ब्रह्मचार्यांचे काय?

कॉलेज बंद ,,, भेटायचे कुठे?

बसेस बंद ... नका हो करू 

विमाने बंद ... देस भी नाही परदेस भी नाही

झाले दळण वळण बंद ...

कधी उघडणार?  नाही माहित

क्रिकेट बंद... 

टेनिस बंद.

फुटबॉल बंद ...

खेळ कुदच  बंद

व्यायाम बंद .

कधी उघडणार? नाही माहित 


लग्न समारंभ बंद 

मोर्चे बद,, सभा बंद ... 

भाषण बंद .घोषणा बंदव... 

बोलतीच  बंद झाली की?

कधी उघडणार? नाही माहित

गाव बंद शहर बंद  

झाले राज्यही बंद.

कधी उघडणार? नाही माहित

चीन बंद अमेरिका, स्पेन, जपान, इटाली 

अखं युरोप, सर्व जग बंद.?,,,

तुम्ही येऊ नकात 

आम्ही पण नाही येणार

पर्यटन बंद !

कधी उघडणार?नाही माहित

कोरोनाला नाही करुणा  

मनुष्य हानी करीत राहिला
यमदेव देखील थकला!

थकले नाहीत इस्पीतळातील
सेवक. सेविका आणि डॉक्टर
त्यांना करूया वंदन

  

.

   

पुन्हा एकदा उसने

पुन्हा एकदा उसने.

अलीकडेच मराठी भाषा दिवस साजरा झाला.
महाराष्ट्रातील सर्व शाळा मधून इयता १० वी पर्यंत
मराठी सक्तीचे केले ऐकून खरोखरीच आनद झाला.

मराठी वांग्मय अथांग सागर
त्या साठी घ्यावे तेव्हढे जन्म थोडेच,
माझ्या सारख्या अशिक्षित माणसाला
हे आकलन होई पर्यंत आयुष्याची चांगली
७५ वर्षे सरली. ह्या भाषेच्या सागरात थोडे जरी हात पाय मारले
असते तर कमीत कमी किनाऱ्याच्या
आस पास राहून तरी पोहता आले असते,

आता ७५ व्या वर्षी हि अक्कल सुचली व नियमाने
१ तास तरी भाषे च्या सागरात बुडी मारून अंग
ओले करतो व सुखावतो.

आज ठरविल्या प्रमाणे बुडी मारली  आणि हाती
बा भ बोरकरांचे जीवनाचे सार आले.

जीवन त्यांना कळले हो

मी पण ज्यांचे पक्व फळापरी

सहज पणाने  गळले हो 

जीवन त्यांना कळले हो 

जळापरी मन निर्मळ ज्यांचे ,

गेले तेथे मिळले हो 

चराचरांचे होऊनि जीवन 

स्नेहासम पाजळले 

जीवन त्यांना कळले हो 

सिंधूसम हृदयात जयांच्या 
रस सगळे आकळले हो 
आपत्काली अन दीनांवर 
घन होऊनी जे वळले हो
जीवन त्यांना कळले हो 

दूरित जयांच्या दर्शनमात्रे 
मोहित होऊन जळले हो 
पुण्य जयांच्या उजवाडाने 
फुलले अन परिमळले हो 
जीवन त्यांना कळले हो

आत्मदळाने नक्षत्रांचे वैभव 
ज्यांनी तुळीले हो 
सायासाविण ब्रम्ह सनातन 
उरींचे ज्यां आढळले हो 
जीवन त्यांना कळले हो

                 बा. भ.  बोरकर  

दुसरी पाटी.

दुसरी पाटी.                                            *

६/७ वर्षाचा होतो, इयता  दुसरीत प्रवेश घेतला तेव्हां,दप्तरात एक पाटी, दुधी पेन्सील , अंकल्पी, मधल्या सुट्टीतील खाऊचा डब्बा. प्रार्थना झाल्यावर आम्हाला, आमच्या वर्ग शिक्षिका तेलंग बाई पहिल्या मजल्यावरील वर्गात रांगेतून घेऊन जायच्या. तेलंग बाईंच्या हातात लाकडी फुटपट्टी असायची ती त्या फक्त खोडकर मुलांवर डोळे मोठे करून  नुसत्या उगारायच्या. पट्टीचा वापर मात्र कधी नाही झाला.

त्या वयात गम्मत म्हणजे मला कुठलीही गोल वस्तू दिसली कि तेलंग बाई आठवायच्या, तेलंगबाई गोल,  गुलाबी गोऱ्या, सफेद साडीतच असत. (मोठा झाल्यावर समजले त्या विधवा होत्या.) वर्गात आल्याबरोबर सर्व मुलांचा ' बाई नमस्ते' चा कोरस व्हावयाचा, मग बाई पटीनेच खाली बसावयाची खुण करीत. त्यांनंतर 'मुलानो पाटी काढा' चा आदेश सुटायचा.

व बाई फळ्यावर लिहावयास लागायच्या ' बे चा पाढा, तीन चापाढा' मग  आम्ही मुले आप आपल्या  पाटीवर उतरवीत असू,

मला ह्या कृतीचा मोठा कंटाळा असे. एक तर मला पाटीवर दुधी पेन्सिल ने लिहिताना येणारा कर्कश आवाजाने अंगावर कांटा उभा राहायचा, माझे उतरवून होई पर्यंत फळा पुसला जाई,थोड्या दिवसात अंकाल्पित हेच पाढे असतात मग बाई फळ्यावर कशासाठी लिहायच्या? बरे व्हायचे काय कि पाटीला दोनच बाजू त्यामुळे भाषेच्या तासाला पाटी पुसावीच लागायची. काही मुलांकडे डबलपाटी असायची त्यामुळे त्यांना सोयीस्कर पडायचे. पण रोज पाटी न्यावी तर लागायचीच.इयता ३ रीत  पाटी गेली आणि वहीआली ती देखील चार ओळींची,अक्ष्रर वळणदार व्हावे म्हणून.

असो, मग पुन्हा पाटी पहिली ती माझ्या मुलांना कोणी भेट दिलेली.

माझ्या ७५व्या वाढदिवसाला प्रियाने, (माझ्या मुलीने,)माझी दुसरी पाटी भेट म्हणून दिली पण ही पाटी पहिल्या  पाटी सारखी नाही. कम्प्युटराईजड आहे हो आता घरा घरातून हि पाटी दिसेल तिला नोट प्याड.स्लेट,अशी नावे आहेत.

आता भेट मिळालेल्या पाटीवर मी चक्क पेंटीगस करू शकतो. अहो त्यात असलेल्या प्रोक्रीएट सौफटवेर मुळे कॅनव्हास वर  करू एवढी सुंदर पेंटिंगस होतात.

माझा वेळ ह्या पाटी मुळे उत्तम  चाललाय रोज दिवसातून मनाला स्वैर सोडून २/३ पेंटिंगस करण्याचा अवर्णीनिय आनद मी घेत आहे .

पेंटिंगस होतात छान, पण...

जो आनंद कॅनव्हास वर कुंचल्याने रंगाचे फराटे मारण्यात, रंगाने हात माख्ण्य्यात  मिळतो तो ह्या पाटीत नाही. मग कधीतरी हळूच पेपर/ कॅनव्हास काढून रंगवण्याची मज्जा लुटल्या शिवाय रहावत नाही,

‘जुने तेच सोने’

हे मनोमनि मान्य करावेच लागते,

*नवीन पाटीवर केलेले पेंटिंग.

शंभर

शभंर

१८ जुलै १९९८

ओळख लेखाने(?) स्वतःची ओळख

करून दिली,तेव्हां वाटले देखील नाही

की, मी १०० कागद भरून काढेन.

एक १०० पानी वही भरली

माझ्या वेड्या वाकड्या विचारानि?

विचारू नकात किती जणांनी वाचली?

कोणी वाचो की न वाचो, लिहिण्या 

पाठीमागील उद्देश हा लोकांनी वाचावे नव्हताच

किंवा कोणी वाचून कौतुक करावे,

हि शंभर पाने म्हणजे माझ्या डोक्यात 

वेळोवेळी गरगरणारे विचार, ते डोक्यातून

कागदावर, कागदावरून संग्रही राहावे म्हणून

ब्लॉगवर ह्यातून बोधप्रय घ्यावे असे काही नाही. 

कोणी अभिप्राय द्यावे हि अपेक्षा हि केली नाही. 

अधिक लोकांनी वाचावे ह्या करिता फेसबुक वर 

जाहिरातही नाही केली. आपले हसे आपणच पाहावे 

नाही ह्सावे  त्याचे प्रदर्शन करावेसे हि नाही वाटले

आज पर्यंत १०० हा आकडा क्रिकेट बोर्डावर. नोटेवर, 

पाहिलाय एरवी शाळेपासून तो रेषेच्या खालीच पाहिलाय.

पण अलीकडेच मला १००/१०० मिळाल्याचा आनंद 

मिळालाय,नाही झालाय.

ह्या जुलै महिन्यात मी जे जे  त एक सहायकं शिक्षक 

म्हणून बोलावला गेलो.माझ्यावर २१ मुलांची जबाबदारी 

दिली गेली.२ एक महिन्यात ती संख्या १२ वर ढासळली. 

काही मुले सोडून गेली काहींनीबहिष्कार टाकला व काहींनी 

माझ्या पेक्षा दुसरे साहायक बरे म्हणून त्यांच्या वर्गात 

जाणे पसंद केले.

ऑक्टोबर महिन्यात माझ्या वर्गात ६ मुली

२ मुलगे असे एकूण ८ विद्यार्थी उरले, ज्याना 

माझे मार्गदर्शन योग्य वाटत असावे.

शेवटचे हे महिने म्हणजे वार्षिक प्रदर्शनाची

तयारी. आपले काम ह्या प्रदर्शनात लागावे हि प्रत्येक 

विद्यार्ह्याची इर्षा त्या साठी सर्व झटून कामास लागतात, 

त्या साठी माझ्या ८ विद्यार्थ्यांनी देखील झटून कामे केली.

प्रदर्शनासाठी एकूण ५४ विद्यार्थ्यांनी कामे निवडीसाठी

जमा केली. त्यातील ३७ कामे निवडली गेली. 

माझ्या ८ हि विद्यार्थ्यांची कामे निवडली गेली 

म्हणजेच मी १००% नि उतीर्ण झालो. 

योगा योगाने हे माझ्या १०० व्या लेखाबरोबर व्हावे,

हा मात्र माझ्यासाठी,‘सम समा संयोग कि जाहला’.

अर्थात ह्यात विद्यार्थ्याचा वाटा सिंहाचा.

माझ्या अनुभवाच्या विद्यार्जनाचे सार्थक झाले 

हे माझ्याकरिता मनपूर्वक नाही

१००% समाधान.

ह्याला जीवन ऐसे नाव

 गेल्या पंधरवड्यात कॉलेज मधील वर्गातील

एक मित्र व एक मैत्रीण गेल्याचे फोन वर

कळले. मेंदू सररर करून वर्गात जाऊन बसला, 

सर्व वर्गात नजर फिरली व गेलेल्या 

मित्राच्या जागेवर खिळली,. अर्थात त्याबरोबर 

घालविल्या दिवसांची आठवणही उजाळली. 

बातमी आलेली मैत्रीण खूप हुशार होती.

ह्या बातम्या आता अंगवळणी झाल्या होत्या,

ह्या वरून मनात एक वावटळ  उठली.

वेग वेगळ्या वयात येणाऱ्या बातम्यांचे महत्व, 

स्वरूप त्याच वयात कळण्या सारखे असते

वय वर्षे ५/६ 

झाली कि अवती भवतीच्या

ह्या वयात आपल्याला वाढदिवसाच्या बातम्या 

कानावर येतात आज बबनचां

वाढदिवस उद्या चिंगीचा... आनंडी आनंद  

वय १० ते १५...

आर्या पहिली आली, विनोद ला ९०%

आशीर्वादला विज्ञान शाखेत प्रवेश मिळाला,

मालिनी चे अरंगेत्रम शुक्रवारी... 

आपले काय प्रश्न?

१६ ते २०...

देव आनंदचा ‘काला बाझार,’ मेकांनाज गोल्ड 

कसला तुफान, हिच्कोक भन्नाट डिरेक्टर,

नौशादने कसले म्युझिक दिलय यार...

अशोक इन्जिनिअरिन्गला गेला...

अनिल मेडिकलला जायचे म्हणतोय...

आपले काय... प्रश्न?

 २२ ते २५...

 शिला, राम जेठमलानी बरोबर काम करते,

निर्मला मास्टर्स करायला यु एसला

गेली, वाडकरांचा सुरेष शिक्षण सोडून

गातो म्हणे,गणेशचे लग्न ठरलय,

रघु आणि मैना पळून गेले...

आपले काय... प्रश्न?

२५ ते ३०...

सन्नी, मोहन,गंगा... जवळजवळ

सर्वांची लग्न झाली, आशुतोष नेहमीच

सर्वापुढे त्याला दोन लेकरे आहेत आणि

बंगळूर मध्ये स्थायिक देखील झाला...

आपले काय... प्रश्न?

 ३५ ते ४५,,,

 किशनचा वरूण लार्सेन मध्ये लागला,

जामसंडेकर अमेरिकेत सेटल झाला,

परवा गौरीच्या मुलीचे लग्न खांडेकरच्या

मुलाशी ठरले, राघव च्या पार्टीत कसली 

धमाल केली, जुन्या आठवणी गप्पाना उत

आला पहाटेचे ३ वाजले... बापटची आई वारली, 

सारंग चे वडील १५ दिवसापूर्वी गेले...

आपले काय... प्रश्न?

 ५० ते ६०...

 साठेला प्यारेलेसीस झाला उजवी बाजू

कामातून गेली, काशीला डायाबेटीसने

फुल ग्रासलेय, हरीश आता मोदीचा

टेक्निकल सल्लागार झालाय वट वाढली 

लेकाचे करून करून भागले आणि...

वृंदा, भारत भारतात परतले 

पुण्यात सेटलझाले,शामच्या 

मुलाने आई बापाला केसरी 

मधून जग फिरवले

६५ ते ७५...

आपले काय... प्रश्न?

मधुकर गेला...हरीचे पण खरे नाही

शालिनी शिव गेल्या पासून एकटी पडली

घनश्याम वृद्धाश्रमात राहायला गेला,

मंदाकिनी मंदारचा आजार काढून थकलीय...

आपले काय... प्रश्न?

आतापर्यंत तरी आल वेल...! उत्तर.

अशा ह्या वयोपरत्वे बातम्या माझ्या

कानावर पडत गेल्या व त्यांचे ह्या 

वावटळीत शब्दांकन करावेसे वाटले.

ह्यालाच जीवन ऐसे नाव...

     

आज थोडे उसने-

परवा संध्याकाळी whats app ची रिंग वाज ली पण दुसर्या कशात गुंतलो असल्या कारणाने
सवयी प्रमाणे झोपण्या पूर्वी सर्व मेसेजीस वाचत असता एका काव्य प्रेमी मित्राने वि.दा. ची
मी विसरलेली कविता  नव वर्ष शुभेच्छा म्हणून पाठवली.  तुम्ही सर्वांनी वाचली देखील असेल
तरी पुन्हा इथे प्रस्तुत करावीशी वाटली.तुम्हालाही वि.दा. ची शिकवण उपयोगी पडेल.

२०२०

१९

संपले,

२० लागले.

वर्षभरात तसे काही नवे नाही घडले

मागील पानावरून पुढे चालू असेच

हे वर्ष गेले. पुन्हा एकदा तुम्हा सर्व

मित्र परीवारास सुसंदेश

नवे आकाश,

नव्या उमेदीने

नव्या जोमाने,

नव्या विचाराने

घ्या उंच भारारी

आणि करा आकांक्षा

पुढे गगन  ठेंगणे.

लागणारे २० वे वर्ष

तुम्हा सर्वांस सुखाचे आन्दाचे

व भरभराटीचे जाओ.